علم گرایی هنجاری

علم گرایی انواعی دارد چون علم گرایی اخلاقی که می گوید باید ارزش های اخلاقی را با مطالعات علمی به دست آورد یا علم گرایی نجات بخش یا علم گرایی وجودشناختی که می گوید موجودی جز موجوات مفروض علم وجود ندارد یا علم گرایی معرفت شناختی که می گوید ما فقط در علم است که می توانیم به معرفت دست یابیم و...
من نوع دیگری از علم گرایی را تحت عنوان *علم گرایی هنجاری (تجویزی)* می نامم و معرفی می کنم:
تنها چیزی را می توان به بشر تجویز نمود که یا مستقیما نظام علمی آن را تجویز کرده باشد یا اگر تجویز آن خارج از حوزه ی علم است، حتما با روش های علمی مناسب بودن آن تجویز تایید شود.
به طور مثال برای افسردگی یا باید راه کارهای مستقیما علمی چون داروهای ضدافسردگی و شناخت درمانی تجویز شود و اگر چیزی بیرون از نظام علم چون "رفتن به اماکن مذهبی و پرداختن عبادات مذهبی" تجویز می شود، حتما دیده شود که آیا با تعاریف علمی(مثلا ساختار مغز و نوع پردازش عصبی) طرف مذهبی است یا خیر و سپس به افراد مذهبی ای که بر اساس علم آن ها را تعریف کرده ایم آیا بنا بر آمارها این روش جواب داده یا خیر.
در علم گرایی تجویزی حتی بایستی تجویزهای دینی یا ایدئولوژیک به محک آزمون های علمی گذاشته شود و حتی در برقراری سیستم های سیاسی و اقتصادی، داور نهایی ایدئولوژی های مان برای *تجویز* و نسخه پیچی علم باشد.
چرا اصلا باید داور نهایی نسخه پیچی ها و تجویزهای مان علم باشد؟
هر تجویزی بر اساس نوعی پیش بینی ظنی یا قطعی است. به طور مثال وقتی می گوییم که مودبانه حرف بزن، این را ضمن تجویزمان پیش بینی نموده ایم که در صورت بی ادبانه حرف زدن، طرف مطرود جامعه می گردد. حالا که می دانیم هر تجویزی بر پیش بینی ای مبتنی است، باید از روشی برای تجویزهای مان پیش بینی استفاده نماییم که به بهترین نحو پیش بینی را می کند و این بهترین روش علم تجربی است زیرا:
تنها علوم تجربی است که به طور قاطعانه دست به پیش بینی می زند و هم چنین ادعای پیش بینی امور و پدیده ها را دارد و سایر نظام های معرفتی چون فلسفه و معارف دینی و ریاضیات چنین ادعایی را ندارند.
زمانی که ما پیش بینی می کنیم، بهتر است از راه های معقول به آن پیش بینی اطمینان داشته باشیم زیرا دیگران را درگیر تجویز خود می کنیم و نباید از راه های اطمینان بخش شخصی که بین الاذهانیت ندارد(همانند ایمان به یک دین) و تنها روشی که میزان اطمینان به یک پیش بینی را به طور بین الاذهانی بالا می برد، آزمودن آن است یعنی آن که به شکل تجربی آزمایش شود و تنها در علوم تجربی است که ادعاها مورد آزمون تجربی قرار می گیرند.

/ 0 نظر / 27 بازدید